Meeting the Spirit of the Wild

Door Lisette van der Wel 

‘We invite you to join us at Bergplaas Nature Reserve for a week in the wild and awesome nature of the Karoo Mountains, to experience the interconnectedness of all life and to take time out to connect to your own inner nature. …’

Mijn hart sprong op toen ik deze uitnodiging las. Dit was wat ik zocht om dieper door te dringen in wat (wilde) natuur met mensen doet en mensen met natuur – voorbij de grenzen van het strak georganiseerde Nederland. Mijn reserves over vliegen zette ik voor een keer opzij. Ik vertrok naar Zuid-Afrika voor de wildernis-retraite ‘Meeting the Spirit of the Wild’ met Irene van Lippe-Biesterfeld en Wayne Maspero.

Zintuigen

Zodra de stadsdrukte van Kaapstad wijkt voor weidse ruimte, springen al mijn zintuigen wijd open. Ik onderga de sensaties van felle zon en harde wind. Zoetgeurende bloesembomen en felgekleurde bloemen. Hete dagen en koude nachten. Verweerde bergketens en dorre vlakten. De natuur dondert, bromt, klatert, kakelt, krijst, kwaakt, ritselt, ruist, ratelt, zoemt, prikt en streelt. Temidden van de oerkrachten die hier heersen ervaar ik mijzelf als nietig. Dit land is zo sterk en oud. Hier gelden de wetten van de aarde. Hier schiet proza te kort en ontstaat spontaan poëzie:

oerwoestland
wildewindwaai land
zinnenprikkelend land
onbarmhartig land
moederaarde land Read more…

De impact van het loslaten van een duurzaamheidsstrategie

Blog door Lisette van der Wel, met steun van Martine Verweij, naar aanleiding van systemisch lab duurzaamheid op 13 december 2017

Ze is er als professional een aantal jaren helemaal voor gegaan om de productieketen van haar bedrijf te verduurzamen. Ze kreeg veel voor elkaar. Maar ondanks groeiend enthousiasme intern en behoefte van klanten, ging de top van het bedrijf uiteindelijk niet op haar voorstel in om er echt voor te gaan. Dat was voor haar aanleiding om eruit te stappen. Klopt deze beslissing? Of heeft ze iets niet goed gezien? Had het anders gekund? Welke les valt hieruit te trekken? Read more…

Laten we het woningabonnement kopiëren! Wat is dat verleidelijk!

Over het oh zo, aantrekkelijke kunstje –  versus de kunst van het dansen met systemen

Blog van Martine Verweij, met steun van Petra van de Kop, naar aanleiding van systemische verkenning over invloed financiële systeem op energietransitie in gebouwde omgeving op 24 november. Met: Dorine Putman (ASN), Ron Sint Nicolaas (Gemeente Deventer), Femke Adriaens (Gemeente Assen/ZZP), Petra van de Kop (Kop & Co) en Martine Verweij (MVI-Energie/Green Bridges). 

Ron Sint Nicolaas van Gemeente Deventer, legt het helder uit. Nu het woningabonnement er is, wil iedereen het. Eindelijk kan met energie, wat met telefoonabonnementen al lang kon. “Zonder zelf een euro te investeren, kunnen mensen hun huis energiezuinig maken”, zo is te lezen op de website: www.woningabonnement.nl.

Dat willen mensen natuurlijk graag overnemen en opschalen. Dat is ook heel belangrijk om de energietransitie in de gebouwde omgeving kans van slagen te geven. En toch – aldus Ron: “Als in het land partijen vragen hoe we het gedaan hebben, hebben ze de neiging om aan de oppervlakte te blijven. Ze willen het kunstje kopiëren en kijken niet goed naar dat wat nog meer nodig is.

Wij hebben achter de schermen knoppen omgezet, opdat systemen die mee moeten bewegen dat ook doen. Waar nodig hebben we omwegen gecreëerd, om ons doel te bereiken. Ervaring met marketingprincipes op andere gebieden hebben erg geholpen. Maar vooral vragen stellen. Vragen naar het waarom van vaak ingewikkelde regels. Desondanks hebben we te maken met de bestaande regels. Vandaar die 1123 pagina’s contract – waar we overigens graag vanaf willen.”

Dansen met systemen is een kunst. En als het goed gaat kan de uitkomst een knap kunstje lijken. Het is verleidelijk om juist dat kunstje dan ook te willen doen. Leuker, uitdagender en vooral effectiever is het echter, om de kunst van het dansen met systemen onder de knie te krijgen. Read more…

Het North-Sea Energy Lab – doe mij ook zo’n lab!

Door Martine Verweij

Het jaar 2017 stond voor mij in het teken van het North Sea Energy Lab. Een multistakeholder innovatieproces dat in augustus 2016 officieel startte en waar ik een groot deel van mijn tijd aan besteedde. Het besluit om dit lab op te zetten volgde na een uitgebreide ronde van gesprekken met stakeholders. Vooral het onderbuikgevoel van Ernst van Zuylen van het Topconsortium Kennis- en Innovatie Wind op Zee sprak tot mij: “als we zo doorgaan met de uitrol van windparken op zee, creëren we onze eigen weerstand, en lopen we al in 2023 tegen grenzen aan. Het moet anders.”

Trots op het lef om het te doen – en tegelijkertijd zie ik wat nog beter kan

Een jaar later ben ik blij dat we het gedurfd hebben. Zo’n groot vraagstuk, zoveel partijen, zo politiek gevoelig. Dankzij de Social Lab aanpak met Theorie-U als basis, hebben we een vertrouwenwekkende innovatieomgeving weten te creëren. Ik deed dit samen met Reos Partners, vanuit mijn rol als programmaleider MVI-Energie. Gaandeweg zijn de betrokken vissersbonden veranderd in hun houding. Van aanwezig zijn om te zorgen dat er niks gebeurt dat hen niet zint, nemen ze nu actief de regie over hun eigen duurzame toekomst.

We hebben veel bereikt in een jaar. Het bestuur van het TKI Wind op Zee acteert als ambassadeur van deze aanpak en overweegt openlijk om de hele innovatieprogrammering op een meer participatieve wijze vorm te geven.  Leden van de convening group* voelen zich mede-eigenaar en investeren hun tijd nog steeds in het lab. Er wordt gewerkt aan concrete pilots om de centrale conclusie te onderbouwen: we moeten nú stappen zetten naar een integrale ontwikkellogica op de Noordzee. Alleen als we gelijktijdig met de energietransitie op zee, werken aan een ecologisch gezonde Noordzee, kan de zee een betrouwbare duurzame voedsel- en energiebron worden.

Niet gek dus om hier enthousiast over te communiceren. Maar dat heeft wel een risico. Read more…

Een duurzame leefomgeving ondanks, of dankzij de (digitale) mens?

Pitch Martine Verweij tijdens Commit2Data Cross-over sessie ECP Congres 16 november 

Er is een vraag die mij bezig houdt, zelfs wakker. Een vraag die gaat over de verduurzaming van onze leefomgeving en de rol die digitalisering hierin speelt. Als we werken aan een duurzame leefomgeving, komt die er dan ondanks, of dankzij de mens? Laat me jullie meenemen in mijn gedachten; dromen en nachtmerries, door eerst een stukje uit te zoomen.

Kort door de bocht, is mijn gevoel dat we evolutionair gezien op een kruispunt staan. Een kruispunt omdat we een keuze te maken hebben. Een keuze in de manier waarop we data inzetten als bron van wijsheid, opdat wij kunnen overleven. We zullen immers alleen overleven als ons handelen gaat bijdragen aan herstel en behoud van de ecosfeer waar we van afhankelijk zijn.

Hoe zijn we op dit kruispunt terecht gekomen? En wat staat er op het spel?   Read more…

Dansen tussen de kerstbomen

Door Nancy Wiltink

‘Fake it untill you make it’, ik hoorde dat voor het eerst aan aantal jaren geleden. Oftewel: als je twijfelt of het gaat werken, doe het dan alvast en doe alsof het werkt. Probeer het gewoon. Je zou het ook bluffen kunnen noemen, maar dat doet het idee tekort. Ik zie het liever als spelen met de mogelijkheid. Door jezelf niet al te serieus te nemen en gewoon te kijken hoever je komt, kan je verassend veel bereiken. Op het toneel is dat de gewoonste zaak van de wereld, maar in het echt?

Neem nou mijn dans met de lokale overheden bij mij in de buurt. Ik woon in de stad, maar wel in een relatief groen deel, Amsterdam Noord. Een vriend van mij had een geweldig plan: na kerstmis bomen met kluit verzamelen in een kerstbomenasiel, en dan na een jaar de bomen omzagen en verkopen ‘voor vet geld’. Het werkte helaas niet. Groenvoorziening stuurde mannen met de motorzaag op het geplante bosje af, want in Amsterdam mogen kerstbomen niet zomaar in de openbare ruimte geplant worden, dat wordt gezien als onkruid. Groene burgers en groenvoorziening komen wel vaker tegenover elkaar te staan en ik vroeg me af wat er nodig was om een tijdelijk kerstbomenbos wèl voor elkaar te krijgen. Want het leek me een heel mooi klimaatvriendelijk alternatief voor de kerstbomenverbranding. Read more…

Het belang van doseren in plaats van aanjagen

Verslag van Systemisch Lab Duurzaamheid Uitdagingen – 18 oktober

Casus: de waterstofgas ambitie van Noord-Nederland – impact op de Drentenaar 

Onze vraaginbrenger heeft veel ervaring met het begeleiden van sociale innovaties in maatschappelijke vraagstukken. Maar nu is ze zoekend naar haar rol. Ze is gevraagd om een beweging te organiseren in Drenthe die kan leiden tot maatschappelijke acceptatie van waterstofgas als belangrijkste energiedrager voor de Groene Waterstofeconomie in Noord-Nederland. Drenthe is al vaker groot geweest in energie. De bestuurlijke ambitie is om opnieuw energie-koploper te zijn. Daardoor blijft de kennis in de provincie die zo van betekenis is voor de economie van Drenthe. Drenthe bruist en is innovatief als het gaat om energie, aldus vraaginbrenger. Maar hoe kijken de Drentenaren hier tegenaan? De grote concurrent is Rotterdam. Een wedstrijd tussen gebieden? Draagvlak van bottom-up is cruciaal, aldus de vraaginbrenger. Daar is zij voor gevraagd.

De hele groep wordt wakker. Dit voelt gek. Een top-down ambitie en een bottom-up aanpak? Waar moet dat toe leiden? Read more…

Alle processen vragen tijd

Door Lisette van der Wel.

Zijn stevige gestalte en door weer en wind gegroefde gelaat verraden een leven van werken in de aarde. Zijn bedachtzaam gekozen woorden tonen een man die nadenkt over wat hij ziet en ervaart. Hovenier Rob van der Steen (1955) is een mens met een verhaal. Op een zomerse middag spreek ik hem in zijn appartement in de Bilt over levenslessen van de natuur.

De weg van het hart
‘Mijn liefde voor de natuur is ontstaan doordat ik als kind zag hoe mijn vader, die last had van ernstige depressies, altijd opknapte van een vakantie in de natuur. ‘Daar moet toch wel iets groots aan de hand zijn’, ging het door me heen. Als stadskind was ik weinig gewend qua natuur, maar in die vakanties gebeurde er wat. Niet alleen met mijn vader, maar ook met mij. Bij ons thuis was het zwaar en naar, in de natuur ervoer ik vrede en rust. Daar kon ik ademhalen, letterlijk en figuurlijk. Read more…

Wat zou de liefde nu doen?

Door Inge Knoope – naar aanleiding van systemisch lab duurzame uitdagingen van 3 mei 2017

Ik zie haar nog staan. Haar schouders zakken langzaam naar beneden. De ontspanning daalt over haar gezicht. Ze is opeens heel mooi en sterk. Ze straalt wijsheid uit.

Zojuist heeft ze haar eigen plek ingenomen in een maatschappelijk opstelling, die tot een onverwachte afronding komt. Ze heeft zich oprecht afgevraagd hoe het verder moet met het initiatief, waar ze tot nu toe met hart en ziel aan gewerkt heeft. Maar ze voelt ook dat er iets hapert. Uit de opstelling krijgt ze terug gespiegeld dat het beter is voor haar, én voor het maatschappelijke veld waarin ze zich begeeft, wanneer ze nu rust neemt en om dat project waar ze mee bezig is, éven  wat minder belangrijk te maken dan de rest van de dingen die in haar leven spelen. Read more…

Following the flow of life in Scotland – a conscious act of (in)dependence

Warning – this is partly a report on my holiday, partly a ‘normal’ blog – it is a bit more personal than usual – don’t read it if you don’t feel like reading such personal matters. In essence it’s a blog on how I was able to dance with systems, during my travels. 

So here I went, off by myself with my dog Driekus, to Scotland by ferry. Nothing planned. Not even the first night. No trains, no ferries. No trainings at Findhorn, no mid-week horse riding, no tickets for the Edinburgh theatre festival. Just the ferry crossing forth and back.

We did bring something. And it isn’t the least. I brought on these travels my very best Self. My curious Self. My trusting and intuitive Self, supported by my hands-on Self. And I also stacked in time. Loads of time. Almost three weeks to do whatever felt right to re-engage with Scotland and the part of my roots that I know so little about.

During the trip, I kept asking myself the same question: why did I go on this trip? Why in this way? And when the answer finally dawned on me, I realized it was the opposite of what people might think such a trip would offer: a celebration of my independence. Going at it alone and succeeding. Yoehoe. What a woman! Doing such a masculine thing. Following my own path without giving in to demands of fellow-travelers. Doing exactly as I please. Courageous. Fearless.

Courageous we were. Fearless not. And no. The above is not what we got out of this trip. It has a lot more to do with the title of the Green Bridges’ newsletter than you might think.

Read more…