Participatieve Systeemverandering – de basis

‘WICKED PROBLEMS’ VRAGEN OM ‘MESSY SOLUTIONS’ : )

Steeds meer maatschappelijke problemen zijn niet op een traditionele wijze op te lossen. Zogenaamde ‘wicked problems’ kenmerken zich doordat verschillende stakeholders een andere perceptie hebben van het probleem, doordat het probleem met de tijd verandert en dé oplossing niet bestaat. Voor dit type problemen zijn methodieken voor participatieve systeemverandering ontworpen. Deze methodieken kenmerken zich doordat zij met diverse stakeholdergroepen – mensen die allemaal een ander belang hebben en de wereld van het probleem heel anders zien – een systeemverandering realiseren.

De sleutel van dit soort methodes is dat participatie plaatsvindt zowel bij de definitie van het probleem als bij het definiëren van de oplossing.

Om dit mogelijk te maken ligt de focus op het creëren van condities waarbinnen die mensen die nodig zijn om het probleem in kaart te brengen en op te lossen het vertrouwen krijgen dat ze er samen uit kunnen komen.

Voorbeelden van participatieve systeemverandering-methodieken zijn:

  • De Open Space filosofie
  • WorldCafé bijeenkomsten
  • Future Searches en Search conferenties

Wat hebben deze methodieken gemeen? Waarom werken ze? En werkt de ene methodiek soms beter dan de andere? Is zo’n rigide methodiek nodig, of is improviseren ook prima?

WAT LEVERT DE MASTERCLASS OP ?

  • Je krijgt grip op de condities die nodig zijn om participatieve systeemverandering tot een succes te maken.
  • Je leert begrijpen waarom die condities werken – welke wetenschappelijke inzichten verklaren dit?
  • Je staat stil bij de rol die jij als facilitator speelt in participatieve systeemveranderingstrajecten. Welke technieken kan je benutten? Wat moet je vooral niet doen?
  • Je experimenteert met een aantal technieken voor facilitatie van grote groepen mensen – diverse stakeholders; je ontdekt jouw eigen angsten als facilitator en wat er nodig is om die angsten te accepteren.
  • Je wisselt ervaringen uit met andere professionals die bezig zijn met systeemveranderingen.

HET PROGRAMMA

OCHTEND ‘DE CONDITIES’

  • PARTICIPATIEVE SYSTEEMVERANDERING: BIJ WELKE CONDITIES WERKT HET?
  • EEN AANTAL PRAKTISCHE METHODES MET ELKAAR VERGELEKEN (Future Search, WorldCafé, Open Space, Theorie-U)
  • DE WETENSCHAPPELIJKE BASIS (o.a.: chaos theorie, systeemtheorie, groepsdynamica, gestalt theorie, Theorie-U)

MIDDAG ‘FACILITEREN’

  • FACILITATIE-TECHNIEKEN: EEN OVERZICHT, OEFENEN EN REFLECTIE
  • REFLECTIE OP DE DAG EN DE EIGEN PRAKTIJK

BEGELEIDER

Martine Verweij is adviseur duurzaamheid en innovatie en gecertificeerd bij het ISEE-systems instituut. Zij werkt in de praktijk aan complexe duurzaamheid uitdagingen vanuit de principes van het systeemdenken en participatieve systeemverandering en wil haar enthousiasme over deze manier van werken op andere professionals overbrengen: participatie is niet eng en tijdrovend – het creëert juist meer controle en vergroot de kans op succesvolle systeemverandering.

In deze Masterclass gebruikt Martine materiaal van Sandra Janoff, Marvin Weissbord, de Society for Organizational Learning en een breed palet aan wetenschappelijke auteurs. Daarnaast richt ze de masterclass zo in dat deelnemers veel van elkaar leren.

PRAKTISCHE ZAKEN

VOOR WIE : )
Professionals die bezig zijn met multidisciplinaire duurzame-innovatie vraagstukken en systeemverandering.
VOORBEREIDING : )
Als deelnemer word je vooraf gevraagd een korte vragenlijst in te vullen over de ‘eigen praktijk’ en een artikel te lezen ter introductie van het onderwerp.

INSCHRIJVEN EN VOORWAARDEN

INSCHRIJVEN : )

Je kan jezelf inschrijven voor deze Masterclass door een e-mail te sturen naar verweij@greenbridges.nl. Bij ‘over-animo’ zal de organisator een groep samenstellen die veel van elkaar kan leren, door de diversiteit of juist door de aanwezige overlap. Inschrijven kan tot uiterlijk 15 april.

VOORWAARDEN : )

Als je onverhoopt je deelname moet annuleren, kan je een andere deelnemer aandragen die in plaats van jou de Masterclass wil bijwonen. Lukt dit niet, dan zullen wij 150 euro in rekening brengen. Als je om gezondheidsredenen kort van tevoren niet kan dan verzoeken wij je contact op te nemen voor overleg.

BIJDRAGE AAN DE KOSTEN : )

Deze training is opgezet volgens het principe van waardebepaling achteraf. Oftewel: bepaal zelf wat de dag je waard was (in €, contacten, projectideeën, et cetera). Voor ZZP’ers en of professionals werkzaam bij een organisatie is het mogelijk achteraf een factuur te ontvangen voor het bedrag dat het u waard was.

MARTINE VERWEIJ OVER WAARDEBEPALING ACHTERAF : )
Dit principe vind ik ‘eerlijker en creatiever’. Jij bepaalt wat je de dag, de voorbereiding en nazorg waard vond en bedenkt wat jij je kan veroorloven / wat jij te bieden hebt aan ‘tegenwaarde’.  

REFERENTIES

PATRICK KAASHOEK, ZELFSTANDIG PROFESSIONAL, PLATFORM31

Mooie mix van theorie, oefeningen en reflectie. Wat ik prettig vond is dat de trainer zich ontdekkend en lerend opstelde (i.p.v. als alwetende verteller). De trainer werd daarmee een begeleider van een proces, en mede-ontdekker, wat mij stimuleerde om mijn nieuwsgierigheid te volgen, geïnteresseerd te zijn en me te verdiepen. Ook was de diversiteit van mensen tijdens de training erg plezierig.

SHARMILEE MAHADW, STEDENBOUWKUNDIGE

Ik voel me erg geïnspireerd door de training en overweeg ook de rol van facilitator te integreren in mijn werk, als stedebouwkundige van de nieuwe generatie. De locatiekeuze, de inrichting van de ruimte, de dagindeling en de balans tussen voldoende achtergrondinformatie en zelf nadenken over eigen ervaringen/mogelijke toepassingen, vond ik heel prettig.

FERDINAND KIESTRA, WATERSCHAP AA EN MAAS, DE ENERGIEFABRIEK : )

Goede afwisseling theorie, praktijk en een wandeling. De trainer stelt zich open en kwetsbaar op waardoor snel een prettige en open sfeer ontstaat. De trainer weet inhoudelijk goed waar het over gaat en kan ook nog inhoudelijke ‘uitstapjes’ maken als dat het verhaal versterkt. Deze training gaf mij een goede aanvulling op eerdere verkenningen naar aanpak voor ‘wicked problems’ en systeeminnovaties.

MARCEL HESKES, PARTNER SQUAREWISE : )

De trainer bleek een zeer goed inzicht te hebben in de materie. De training werd op een heel ontspannen en open manier gegeven. De balans tussen theorie en praktijk was erg plezierig.

PIETER BLOK, SQUAREWISE : )

Ik was erg onder de indruk van de training. Het heeft mij veel bewuster gemaakt in de rol die je als procesbegeleider kan hebben (of juist de rol die je niet moet pakken). Verder vond ik dat de trainer een zeer ongedwongen sfeer wist te creëeren waardoor ieder zich gemakkelijk bloot gaf en meedacht.

Email this to someoneShare on FacebookShare on LinkedInTweet about this on Twitter

Masterclass Participatieve Systeemverandering

‘WICKED PROBLEMS’ VRAGEN OM ‘MESSY SOLUTIONS’ : )

Steeds meer maatschappelijke problemen zijn niet op een traditionele wijze op te lossen. Zogenaamde ‘wicked problems’ kenmerken zich doordat verschillende stakeholders een andere perceptie hebben van het probleem, doordat het probleem met de tijd verandert en dé oplossing niet bestaat. Voor dit type problemen zijn methodieken voor participatieve systeemverandering ontworpen. Deze methodieken kenmerken zich doordat zij met diverse stakeholdergroepen – mensen die allemaal een ander belang hebben en de wereld van het probleem heel anders zien – een systeemverandering realiseren.

De sleutel van dit soort methodes is dat participatie plaatsvindt zowel bij de definitie van het probleem als bij het definiëren van de oplossing.

Om dit mogelijk te maken ligt de focus op het creëren van condities waarbinnen die mensen die nodig zijn om het probleem in kaart te brengen en op te lossen het vertrouwen krijgen dat ze er samen uit kunnen komen.

Voorbeelden van participatieve systeemverandering-methodieken zijn:

  • De Open Space filosofie
  • WorldCafé bijeenkomsten
  • Future Searches en Search conferenties

Wat hebben deze methodieken gemeen? Waarom werken ze? En werkt de ene methodiek soms beter dan de andere? Is zo’n rigide methodiek nodig, of is improviseren ook prima?

WAT LEVERT DE MASTERCLASS OP ?

  • Je krijgt grip op de condities die nodig zijn om participatieve systeemverandering tot een succes te maken.
  • Je leert begrijpen waarom die condities werken – welke wetenschappelijke inzichten verklaren dit?
  • Je staat stil bij de rol die jij als facilitator speelt in participatieve systeemveranderingstrajecten. Welke technieken kan je benutten? Wat moet je vooral niet doen?
  • Je experimenteert met een aantal technieken voor facilitatie van grote groepen mensen – diverse stakeholders; je ontdekt jouw eigen angsten als facilitator en wat er nodig is om die angsten te accepteren.
  • Je wisselt ervaringen uit met andere professionals die bezig zijn met systeemveranderingen.

HET PROGRAMMA

OCHTEND ‘DE CONDITIES’

  • PARTICIPATIEVE SYSTEEMVERANDERING: BIJ WELKE CONDITIES WERKT HET?
  • EEN AANTAL PRAKTISCHE METHODES MET ELKAAR VERGELEKEN (Future Search, WorldCafé, Open Space)
  • DE WETENSCHAPPELIJKE BASIS (o.a.: chaos theorie, systeemtheorie, groepsdynamica, gestalt theorie)

MIDDAG ‘FACILITEREN’

  • FACILITATIE-TECHNIEKEN: EEN OVERZICHT, OEFENEN EN REFLECTIE
  • REFLECTIE OP DE DAG EN DE EIGEN PRAKTIJK

BEGELEIDER

Martine Verweij is adviseur duurzaamheid en innovatie en gecertificeerd bij het ISEE-systems instituut. Zij werkt in de praktijk aan complexe duurzaamheid uitdagingen vanuit de principes van het systeemdenken en participatieve systeemverandering en wil haar enthousiasme over deze manier van werken op andere professionals overbrengen: participatie is niet eng en tijdrovend – het creëert juist meer controle en vergroot de kans op succesvolle systeemverandering.

In deze Masterclass gebruikt Martine materiaal van Sandra Janoff, Marvin Weissbord, de Society for OrganizationaL Learning en een breed palet aan wetenschappelijke auteurs. Daarnaast richt ze de masterclass zo in dat deelnemers veel van elkaar leren.

PRAKTISCHE ZAKEN

VOOR WIE : )
Professionals die bezig zijn met multidisciplinaire duurzame-innovatie vraagstukken en systeemverandering.
VOORBEREIDING : )
Als deelnemer word je vooraf gevraagd een korte vragenlijst in te vullen over de ‘eigen praktijk’ en een artikel te lezen ter introductie van het onderwerp.

INSCHRIJVEN EN VOORWAARDEN

INSCHRIJVEN : )

Je kan jezelf inschrijven voor deze Masterclass door een e-mail te sturen naar verweij@greenbridges.nl. Bij ‘over-animo’ zal de organisator een groep samenstellen die veel van elkaar kan leren, door de diversiteit of juist door de aanwezige overlap. Inschrijven kan tot uiterlijk 30 september.

VOORWAARDEN : )

Als je onverhoopt je deelname moet annuleren, kan je een andere deelnemer aandragen die in plaats van jou de Masterclass wil bijwonen. Lukt dit niet, dan zullen wij 150 euro in rekening brengen. Als je om gezondheidsredenen kort van tevoren niet kan dan verzoeken wij je contact op te nemen voor overleg.

BIJDRAGE AAN DE KOSTEN : )

Deze training is opgezet volgens het principe van waardebepaling achteraf. Oftewel: bepaal zelf wat de dag je waard was (in €, contacten, projectideeën, et cetera). Voor ZZP’ers en of professionals werkzaam bij een organisatie is het mogelijk achteraf een factuur te ontvangen voor het bedrag dat het u waard was.

MARTINE VERWEIJ OVER WAARDEBEPALING ACHTERAF : )
Dit principe vind ik ‘eerlijker en creatiever’. Jij bepaalt wat je de dag, de voorbereiding en nazorg waard vond en bedenkt wat jij je kan veroorloven / wat jij te bieden hebt aan ‘tegenwaarde’.  

REFERENTIES

PATRICK KAASHOEK, ZELFSTANDIG PROFESSIONAL, PLATFORM31

Mooie mix van theorie, oefeningen en reflectie. Wat ik prettig vond is dat de trainer zich ontdekkend en lerend opstelde (i.p.v. als alwetende verteller). De trainer werd daarmee een begeleider van een proces, en mede-ontdekker, wat mij stimuleerde om mijn nieuwsgierigheid te volgen, geïnteresseerd te zijn en me te verdiepen. Ook was de diversiteit van mensen tijdens de training erg plezierig.

SHARMILEE MAHADW, STEDENBOUWKUNDIGE

Ik voel me erg geïnspireerd door de training en overweeg ook de rol van facilitator te integreren in mijn werk, als stedebouwkundige van de nieuwe generatie. De locatiekeuze, de inrichting van de ruimte, de dagindeling en de balans tussen voldoende achtergrondinformatie en zelf nadenken over eigen ervaringen/mogelijke toepassingen, vond ik heel prettig.

FERDINAND KIESTRA, WATERSCHAP AA EN MAAS, DE ENERGIEFABRIEK : )

Goede afwisseling theorie, praktijk en een wandeling. De trainer stelt zich open en kwetsbaar op waardoor snel een prettige en open sfeer ontstaat. De trainer weet inhoudelijk goed waar het over gaat en kan ook nog inhoudelijke ‘uitstapjes’ maken als dat het verhaal versterkt. Deze training gaf mij een goede aanvulling op eerdere verkenningen naar aanpak voor ‘wicked problems’ en systeeminnovaties.

MARCEL HESKES, PARTNER SQUAREWISE : )

De trainer bleek een zeer goed inzicht te hebben in de materie. De training werd op een heel ontspannen en open manier gegeven. De balans tussen theorie en praktijk was erg plezierig.

PIETER BLOK, SQUAREWISE : )

Ik was erg onder de indruk van de training. Het heeft mij veel bewuster gemaakt in de rol die je als procesbegeleider kan hebben (of juist de rol die je niet moet pakken). Verder vond ik dat de trainer een zeer ongedwongen sfeer wist te creëeren waardoor ieder zich gemakkelijk bloot gaf en meedacht.

Email this to someoneShare on FacebookShare on LinkedInTweet about this on Twitter

Future Search – and the process of letting go

Recently, I took a deep dive. I used a group of people that is dear to me as a council of wisdom, in relation to Future Searches. I wanted their help in answering a question that occurred to me, while preparing for them an introductory session about the power of Future Searches. The question was, whether a Future Search is a mystical meeting? And if so, how come? The answer dawned upon me a few days after meeting with them and can be summarized by the word ‘connection’.

Read more…

Email this to someoneShare on FacebookShare on LinkedInTweet about this on Twitter

Deel 2. Toekomstgericht ‘problemen’ oplossen met een Future Search

Een voorbeeld van een van de methodes die valt onder de noemer ‘large scale intervention’ is een ‘future search’. Onlangs volgde ik een driedaagse training ‘future search’ waarbij ik in de praktijk doorleefde wat mijn ratio al tot zich had genomen door het boek ‘future search: getting the whole system in a room for vision, commitment and action’ te lezen.

De training simuleerde een future search over de toekomst van een universiteit in de fictieve stad ‘Oxwood’ en ondanks dat wij als cursisten daarin allemaal een rol speelden en je dus niet volledig kunt voelen wat je echt zou voelen als onderwijsambtenaar, student, coach voor de arbeidsmarkt of werkgever, beleefde ik mijn gevoelens van eureka op het niveau ‘zo had ik de wereld nog nooit gezien’ en voelde ik een gepassioneerde verantwoordelijkheid voor een aantal acties.

Read more…

Email this to someoneShare on FacebookShare on LinkedInTweet about this on Twitter

Deel 1. Complexe maatschappelijke vraagstukken. Het belang van participatie.

Of je nu op kleine schaal kijkt, in die ene straat in jouw wijk waar niet alleen het vuilnis rondslingert, maar ook jongeren rondhangen en een aantal huizen dichtgetimmerd is, of op grotere schaal als je de krant openslaat en leest hoe MKB’ers failliet gaan doordat ze niet meer kunnen investeren in de juiste technologie omdat ze daar geen lening voor krijgen, omdat banken risico’s mijden, omdat de consument te weinig uitgeeft en de overheid bezuinigt. Steeds vaker wordt duidelijk dat alles met alles samenhangt. Een complex web van interacties. Bedoelde en onbedoelde gevolgen die met vertraging of juist versneld optreden na een maatregel of doordat niets wordt gedaan. In deze wereld proberen heel veel mensen dagelijks een stukje van de problemen die zij tegen komen op te lossen op hun eigen goed bedoelende manier. Vaak tegen beter weten in, omdat ze ergens diep van binnen wel weten dat het echte probleem iets anders is en de juiste partijen om dit op te lossen ontbreken. Read more…

Email this to someoneShare on FacebookShare on LinkedInTweet about this on Twitter