North sea energy lab

Het North-Sea Energy Lab – doe mij ook zo’n lab!

Door Martine Verweij

Het jaar 2017 stond voor mij in het teken van het North Sea Energy Lab. Een multistakeholder innovatieproces dat in augustus 2016 officieel startte en waar ik een groot deel van mijn tijd aan besteedde. Het besluit om dit lab op te zetten volgde na een uitgebreide ronde van gesprekken met stakeholders. Vooral het onderbuikgevoel van Ernst van Zuylen van het Topconsortium Kennis- en Innovatie Wind op Zee sprak tot mij: “als we zo doorgaan met de uitrol van windparken op zee, creëren we onze eigen weerstand, en lopen we al in 2023 tegen grenzen aan. Het moet anders.”

Trots op het lef om het te doen – en tegelijkertijd zie ik wat nog beter kan

Een jaar later ben ik blij dat we het gedurfd hebben. Zo’n groot vraagstuk, zoveel partijen, zo politiek gevoelig. Dankzij de Social Lab aanpak met Theorie-U als basis, hebben we een vertrouwenwekkende innovatieomgeving weten te creëren. Ik deed dit samen met Reos Partners, vanuit mijn rol als programmaleider MVI-Energie. Gaandeweg zijn de betrokken vissersbonden veranderd in hun houding. Van aanwezig zijn om te zorgen dat er niks gebeurt dat hen niet zint, nemen ze nu actief de regie over hun eigen duurzame toekomst.

We hebben veel bereikt in een jaar. Het bestuur van het TKI Wind op Zee acteert als ambassadeur van deze aanpak en overweegt openlijk om de hele innovatieprogrammering op een meer participatieve wijze vorm te geven.  Leden van de convening group* voelen zich mede-eigenaar en investeren hun tijd nog steeds in het lab. Er wordt gewerkt aan concrete pilots om de centrale conclusie te onderbouwen: we moeten nú stappen zetten naar een integrale ontwikkellogica op de Noordzee. Alleen als we gelijktijdig met de energietransitie op zee, werken aan een ecologisch gezonde Noordzee, kan de zee een betrouwbare duurzame voedsel- en energiebron worden.

Niet gek dus om hier enthousiast over te communiceren. Maar dat heeft wel een risico. Meer lezen

Deel 3. Een future search van dag tot dag

Onlangs volgde ik een driedaagse training ‘future search’ waarbij ik in de praktijk doorleefde wat mijn ratio al tot zich had genomen door het boek ‘future search: getting the whole system in a room for vision, commitment and action’ te lezen.

mindmap futuresearch
Mindmap future search

In een future-search werk je op dag 1 aan het verleden. Met behulp van een tijdslijn oefening wordt duidelijk wat de groep maakt tot wat deze is en waar de groep vandaan komt. Daarbij zijn drie niveaus van belang. De groep maakt een tijdslijn op het niveau van de wereld, het eigen leven en van het probleem. Vervolgens wordt de brug geslagen naar het heden, door samen een mind-map te maken waarbij alle trends en ontwikkelingen zichtbaar worden die effect hebben op het vraagstuk. Meer lezen

Deel 2. Toekomstgericht ‘problemen’ oplossen met een Future Search

Een voorbeeld van een van de methodes die valt onder de noemer ‘large scale intervention’ is een ‘future search’. Onlangs volgde ik een driedaagse training ‘future search’ waarbij ik in de praktijk doorleefde wat mijn ratio al tot zich had genomen door het boek ‘future search: getting the whole system in a room for vision, commitment and action’ te lezen.

De training simuleerde een future search over de toekomst van een universiteit in de fictieve stad ‘Oxwood’ en ondanks dat wij als cursisten daarin allemaal een rol speelden en je dus niet volledig kunt voelen wat je echt zou voelen als onderwijsambtenaar, student, coach voor de arbeidsmarkt of werkgever, beleefde ik mijn gevoelens van eureka op het niveau ‘zo had ik de wereld nog nooit gezien’ en voelde ik een gepassioneerde verantwoordelijkheid voor een aantal acties.

Meer lezen